Rozwód na jednej rozprawie. Radca prawny wyjaśnia kiedy jest możliwy i jak się do niego przygotować

Rozwód na jednej rozprawie – czy to naprawdę możliwe?

„Czy możemy dostać rozwód już na pierwszej rozprawie?”

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące zakończenie małżeństwa bez eskalowania konfliktu. Wiele osób obawia się wielomiesięcznego procesu, licznych rozpraw konieczności wielokrotnego stawiania się w sądzie. Dobra wiadomość jest taka, że rozwód rzeczywiście może zostać orzeczony już podczas pierwszego posiedzenia. Nie jest to jednak regułą, lecz możliwość uzależniona od spełnienia określonych przesłanek.

Od czego zatem zależy, czy prawa zakończy się już na pierwszej rozprawie?

Brak orzekania o winie znacząco przyspiesza postępowanie w sprawie rozwodowej

Czy posiadanie dzieci wyklucza rozwód na jednej rozprawie?

Przy orzekaniu o rozwodzie sąd nie bada wyłącznie zgodniej woli stron

Co zwiększa szansę na rozwód podczas pierwszej rozprawy?

Co jeśli pierwsza rozprawa nie zakończy się wyrokiem?

Od czego zatem zależy, czy prawa zakończy się już na pierwszej rozprawie?

Przede wszystkim – czy między małżonkami istnieje spór?

Sąd nie wydaje wyroku rozwodowego automatycznie tylko dlatego, że oboje małżonkowie wyrażają zgodę na rozwód. Każdorazowo musi ustalić, czy pomiędzy stronami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, o którym mowa w art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Oznacza to, że sąd bada, czy ustały trzy podstawowe więzi tworzące małżeństwo:

więź uczuciowa,
więź fizyczna,
więź gospodarcza.

Dopiero gdy uzna, że rozkład pożycia ma charakter zarówno zupełny, jak i trwały, może orzec rozwód.

Jeżeli stanowiska małżonków są zgodne, a złożone wyjaśnienia nie budzą wątpliwości, często możliwe jest zakończenie małżeństwa już podczas pierwszej rozprawy.

Brak orzekania o winie znacząco przyspiesza postępowanie w sprawie rozwodowej

Jednym z najważniejszych czynników wpływających na długość procesu jest kwestia winy za rozkład pożycia.

Jeżeli oboje małżonkowie zgodnie wnoszą o rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie, postępowanie zazwyczaj przebiega znacznie sprawniej. Sąd nie musi wówczas prowadzić szerokiego postępowania dowodowego dotyczącego przyczyn rozpadu małżeństwa, przesłuchiwać świadków ani analizować wzajemnych zarzutów stron.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy jedna ze stron domaga się ustalenia wyłącznej winy drugiego małżonka lub gdy przedstawiają sprzeczne wersje wydarzeń. Wówczas konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, co nierzadko oznacza wyznaczenie kolejnych terminów rozpraw.

Czy posiadanie dzieci wyklucza rozwód na jednej rozprawie?

Nie.

Sam fakt wspólnych małoletnich dzieci nie oznacza, że rozwód nie może zostać orzeczony podczas pierwszej rozprawy.

Sąd jednak ma obowiązek rozstrzygnąć również kwestie dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem oraz obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli rodzice są zgodni co do sposobu wykonywania tych obowiązków, przedstawili porozumienie rodzicielskie lub ich stanowiska są spójne, nic nie stoi na przeszkodzie, aby wszystkie te kwestie zostały rozstrzygnięte na jednej rozprawie.

Jeżeli jednak pomiędzy rodzicami istnieje konflikt dotyczący miejsca zamieszkania dziecka, kontaktów czy wysokości alimentów, postępowanie często ulega znacznemu wydłużeniu. W takich sprawach sąd często przeprowadza dodatkowe dowody, przesłuchuje świadków, a niekiedy korzysta z opinii specjalistów.

Przy orzekaniu o rozwodzie sąd nie bada wyłącznie zgodniej woli stron

Często można spotkać się z przekonaniem, że skoro małżonkowie są zgodni, sąd ma obowiązek udzielić rozwodu na pierwszej rozprawie.

Nie jest to prawdą.

Nawet przy pełnej zgodzie stron sąd ma obwiązek samodzielnie ocenić, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki rozwodu oraz czy nie zachodzą tzw. negatywne przesłanki określone w art. 56 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Sąd nie orzeknie rozwodu pomimo zgodnych stanowisk stron między innymi wtedy, gdy:

wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci,
rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,

Dopiero po przeprowadzeniu tej ceny sąd może wydać wyrok rozwiązujący małżeństwo.

Co zwiększa szansę na rozwód podczas pierwszej rozprawy?

Choć każda sprawa jest indywidualna, praktyka pokazuje, że największe szanse na szybkie zakończenie postepowania występują wtedy, gdy:

pomiędzy małżonkami nie będzie rozbieżności co do tego, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego,
małżonkowie będą wnosić o rozwód bez orzekania o winie,
nie ma pomiędzy mini sporów dotyczących dzieci albo są one na tyle niewielkie, że nie ma potrzeby przeprowadzania rozbudowanego postępowania dowodowego obejmującego konieczność przesłuchania wielu świadków i udziału w sprawie biegłych specjalistów.

Dorze sporządzony pozew ma w praktyce ogromne znaczenie. Pozwala sądowi już na wstępnym etapie zapoznać się z sytuacją stron i ogranicza konieczność uzupełniania braków formalnych lub składania dodatkowych wyjaśnień.

Co jeśli pierwsza rozprawa rozwodowa nie zakończy się wyrokiem?

Nawet jeżeli sprawa wydaje się nieskomplikowana, sąd może uznać, że konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postepowania dowodowego. Może również odroczyć rozprawę, jeżeli pojawią się nowe okoliczności wymagające wyjaśnienia albo jedna ze stron zmieni swoje stanowisko.

Nie oznacza to jednak, że rozwód będzie trwał wiele miesięcy. W wielu przypadkach wystarczy jedno dodatkowe posiedzenie, aby zakończyć postępowanie.

Podsumowanie

Rozwód na jednej rozprawie jest jak najbardziej możliwy, jednak nie zależy wyłącznie od zgodnej woli małżonków. Kluczowe znaczenie ma charakter sprawy, brak sporu między stronami, właściwe przygotowanie pozwu oraz spełnienie wszystkich przesłanek przewidzianych w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Jeżeli zastanawiasz się, czy Twoja sprawa ma szansę zakończyć się już podczas pierwszej rozprawy, warto wcześniej poddać ją analizie. Odpowiednie przygotowanie pozwu oraz zgromadzonych dokumentów może znacząco usprawnić postepowanie i zwiększyć szansę na szybkie zakończenie sprawy.

Przeczytaj także:

Czy można cofnąć pozew rozwodowy

Jak wygląda rozwód z alkoholikiem

Jak przygotować się do pierwszej porady prawnej w sprawie rozwodowej

Zapoznaj się z naszymi usługami w sprawiach rozwodowych